Ektoderma, mezoderma i entoderma

Po wykształceniu się tych 3 warstw, głowy i ogona, a także rurki nerwowej łączącej oba końce, zaczynają pojawiać się różne części ciała, W pewnych okolicach zaczynają pojawiać się pączki, niewielkie miejscowe uwypuklenia, które rosną i zamieniają się w kończyny lub narządy, jak wątroba czy gruczoły. Organy entodermałne, jak wątroba, wrastają w przestrzeń zajętą przez mezodermę, ale nie przerastają przez skórę, przez ektodermę. Część warstwy skórnej w postaci nerwów wrasta głęboko w ciało i rozgałęzia się w każdej jego części. Jeśli skaleczysz się gdziekolwiek, przetniesz najpierw ektodermę, a potem mezodermę, do wewnętrznej warstwy pierwotnej entodermy dojdziesz dopiero, jeśli zranisz się głęboko w obrębie tułowia. Zadania tych 3 pierwotnych, łatwych do odróżnienia i tak wcześnie ukształtowanych warstw są w rozwoju człowieka ściśle określone. Oto w skrócie niektóre końcowe produkty tych listków, dla podkreślenia ich udziału w budowie ciała.

Ektoderma (listek zewnętrzny) – naskórek, paznokcie, włosy, gruczoły potowe, soczewka oka, wyściółka jamy ustnej, szkliwo zębów, wyściółka nosa, gruczoły ślinowe i tkanka nerwowa w całości.

Mezoderma (listek środkowy) – mięśnie, kości, chrząstki, tkanka podskórna, naczynia krwionośne, nerki i tkanka łączna. Entoderma (listek wewnętrzny) – wyściółka przełyku, żołądka i jelit, wątroba, trzustka, pęcherz, wyściółka płuc, gruczoły, jak tarczyca i grasica.

Częstym poglądem na temat rozwoju człowieka jest, że zarodek przechodzi przez wszystkie etapy ewolucyjne: od ryby przez zwierzęta ziemnowodne, gady i pierwotne ssaki, zanim przybierze postać ludzką. Tak się jednak nie dzieje, pomimo że człowiek jest bezpośrednim następcą stworzeń należących do tych grup zoologicznych. Niemniej jednak istnieje wiele podobieństw pomiędzy tymi grupami we wczesnych stadiach rozwoju. Jaja, morule, blastule różnych zwierząt są bardzo podobne do ludzkich, a i później spotyka się podobieństwa.

Leave a Reply