Embriologia

Embriologia, czyli nauka o rozwoju zarodka, jest przedmiotem bardzo skomplikowanym. Zaczyna się dosyć prosto, od pojedynczego, ledwo widocznego, świeżo zapłodnionego jaja, stopniowo zajmuje się coraz większymi zespołami. Musi uwzględniać każdy narząd i każdą jego część, każdy nerw i naczynie krwionośne zaopatrujące poszczególny narząd. Nie ma się co dziwić, że książki z tej dziedziny nie są zbyt łubiane.

Wyobraźcie sobie dla przykładu jakiegoś normańskiego wspólnika Wiliama I w Hastings. Najpierw bierze sobie żonę i z nich rodzą się dzieci, trzeba opisać działalność i cechy charakterystyczne tych dzieci, a potem i wnuków, których działalność i charakterystyczne»cechy nie mogą być takie same. A potem przedstawić trzeba każde następne pokolenie z coraz większą ilością potomków, coraz bardziej zróżnicowane, coraz mniej do siebie podobne, coraz bardziej skomplikowane – jedne wypływające z drugich i mieszające się ze sobą nawzajem. Para Normanów staje się plemieniem, narodem, państwem. Jak w jakiejś groteskowej powieści rosyjskiej każdy charakter bierze udział w każdej akcji. Moim zdaniem, książki embriologiczne mają zupełne prawo do zagmatwania, ponieważ dziecko, „wypchane” narządami, pełne odruchów i instynktów, bardziej skomplikowane chemicznie niż jakiekolwiek laboratorium, nie jest zwykłym jajem. Sam jego rozwój jest jednym wielkim zamętem.

Na początku, podobnie jak z parą normańską, sprawa jest dość prosta. Jajo kobiece nadaje się do zapłodnienia tylko przez 12 do 24 godzin po opuszczeniu jajnika, a żywot plemnika trwa tylko 48 godzin. Dlatego zapłodnienie możliwe jest tylko wtedy, kiedy wnikniecie plemników jest dość dokładnie zsynchronizowane z owulacją, z obecnością jaja w jajowodzie. Zwykle jajeczkowanie uwalnia tylko jedno jajo (bliźniaki niepodobne są dowodem na wyjątki od tej reguły), a przypada na nie 400 000 000 plemników w 3,9 ml objętości średniej męskiej ejakulacji. Te duże ilości plemników są konieczne, ponieważ małe ilości plemników w nasieniu rzadko prowadzą do zapłodnienia, mimo to tylko jeden plemnik może zapłodnić jajo. (Interesującym wyjątkiem jest dyspermia – gdy dwa plemniki wnikają równocześnie do jednego jaja). Najpierw plemniki uszkadzają zewnętrzną otoczkę jaja, a potem jeden z nich wmika do środka, jego główka pęcznieje i traci ogonek, 23 chromosomy plemnika spotykają się z 23 chromosomami jaja i tworzą centralną część pojedynczego jaja. Rozpoczyna się długi łańcuch zjawisk prowadzących do urodzenia dziecka, z których bardzo niewiele jest zrozumiałych. Nie wiadomo nawet, dlaczego połączenie dwu połówek komórek w jedną wyzwala tak obfite rozmnażanie się w najbliższych miesiącach.

Leave a Reply